Η αισθητηριακή ολοκλήρωση είναι η διαδικασία με την οποία ο εγκέφαλος «τακτοποιεί» και επεξεργάζεται όλα τα ερεθίσματα που δέχεται από το σώμα και το περιβάλλον. Με απλά λόγια, είναι ο τρόπος που το νευρικό σύστημα βοηθά ένα παιδί να καταλαβαίνει τι συμβαίνει γύρω του, αλλά και μέσα στο σώμα του, ώστε να μπορεί να αντιδρά σωστά.

Κάθε μέρα τα παιδιά δέχονται πάρα πολλά αισθητηριακά ερεθίσματα: ήχους, εικόνες, μυρωδιές, αγγίγματα, αλλά και πληροφορίες από την κίνηση του σώματός τους (π.χ. αν τρέχουν, αν κάθονται, αν ανεβαίνουν σκάλες). Ο εγκέφαλος πρέπει να «φιλτράρει» αυτά τα ερεθίσματα, να τα οργανώνει και να αποφασίζει ποια είναι σημαντικά και ποια όχι.

Όταν η αισθητηριακή ολοκλήρωση λειτουργεί σωστά, το παιδί μπορεί να:

• συγκεντρώνεται στο σχολείο,
• παίζει με άλλα παιδιά χωρίς δυσκολίες,
• προσαρμόζεται εύκολα σε νέες καταστάσεις,
• κινείται με ασφάλεια και αυτοπεποίθηση.

Όταν υπάρχει δυσκολία στην αισθητηριακή επεξεργασία

Μερικά παιδιά δυσκολεύονται να επεξεργαστούν σωστά τα αισθητηριακά ερεθίσματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει απαραίτητα κάποια «δυσκολία», αλλά ότι ο εγκέφαλος χρειάζεται διαφορετικό τρόπο οργάνωσης των πληροφοριών.

Ένα παιδί μπορεί, για παράδειγμα:

• να ενοχλείται υπερβολικά από θορύβους ή αγγίγματα,
• να ψάχνει συνεχώς έντονη κίνηση (να τρέχει, να πηδάει, να σκαρφαλώνει),
• να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί σε δραστηριότητες,
• να αποφεύγει συγκεκριμένες υφές ή τροφές.

Αυτές οι συμπεριφορές συνδέονται συχνά με τον τρόπο που ο εγκέφαλος «φιλτράρει» και οργανώνει τα αισθητηριακά ερεθίσματα.

Γιατί είναι σημαντική για τα παιδιά

Η αισθητηριακή ολοκλήρωση επηρεάζει πολλές βασικές δεξιότητες της καθημερινότητας. Δεν αφορά μόνο την κίνηση, αλλά και τη μάθηση, τη συμπεριφορά και τη συναισθηματική ρύθμιση.

Ένα παιδί που δυσκολεύεται να επεξεργαστεί τα ερεθίσματα μπορεί να νιώθει εύκολα υπερφόρτωση, να κουράζεται πιο γρήγορα ή να αποφεύγει δραστηριότητες. Αντίθετα, όταν η αισθητηριακή επεξεργασία είναι πιο οργανωμένη, το παιδί νιώθει μεγαλύτερη ασφάλεια και μπορεί να συμμετέχει πιο ενεργά στην καθημερινότητά του.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Οι γονείς παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη της αισθητηριακής ανάπτυξης του παιδιού. Μερικές απλές πρακτικές που βοηθούν είναι:

• σταθερή ρουτίνα μέσα στη μέρα,
• παιχνίδι με κίνηση (τρέξιμο, τραμπολίνο, ποδήλατο),
• δραστηριότητες με διαφορετικές υφές (άμμος, νερό, πλαστελίνη),
• ήρεμο περιβάλλον όταν το παιδί χρειάζεται συγκέντρωση ή ξεκούραση.

Αν οι δυσκολίες είναι έντονες ή επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα, είναι καλό οι γονείς να ζητήσουν τη βοήθεια ενός εργοθεραπευτή.

Διαβάστε επίσης

Τι είναι η αισθητηριακή κατάρρευση; (meltdown)

Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

10 Αισθητηριακά Ζητήματα στα Νήπια

Image by Freepik